Cạo vôi răng: bao lâu một lần, có hại men răng không, quy trình ra sao

Bạn có đang ngại đi cạo vôi vì nghe người ta kể "thốn lắm", vì sợ lấy xong nướu tụt, răng thưa ra, hay đơn giản là lâu quá chưa đi, ngại bác sĩ nhìn thấy nhiều vôi rồi phán xét? Những nỗi lo này rất phổ biến. Bài viết giải thích cạo vôi thực chất là gì, vì sao có người thấy ê, và làm sao để lần cạo vôi sau nhẹ hơn lần trước.

Cạo vôi răng là gì và vì sao cần làm?

Mỗi ngày, vi khuẩn tạo thành lớp mảng bám mềm trên răng. Mảng bám không được chải sạch sẽ cứng lại thành vôi răng (miền Bắc hay gọi là cao răng). Theo Cleveland Clinic, vôi răng là mảng bám đã khoáng hóa, và không thể lấy ra chỉ bằng chải răng và dùng chỉ nha khoa; chỉ nha sĩ hoặc chuyên viên vệ sinh răng mới lấy được.

Vôi răng có bề mặt sần, giữ thêm mảng bám mới, làm nướu bên cạnh sưng đỏ và dễ chảy máu. Hiệp hội Nha khoa Hoa Kỳ (ADA) mô tả vôi răng trên đường viền nướu có thể gây nướu sưng, dễ chảy máu, là giai đoạn sớm của bệnh nướu. Nếu để lâu, viêm có thể lan xuống sâu thành viêm nha chu. Nếu bạn đang bị rỉ máu khi đánh răng, đọc thêm bài trụ chảy máu chân răng: nguyên nhân thật và cách xử lý đúng.

Cạo vôi răng bao lâu một lần?

Không có một con số chung cho mọi người. Cleveland Clinic cho biết nhiều người kiểm soát được vôi răng với lịch làm sạch khoảng 6 tháng một lần, người dễ bị sâu răng hoặc bệnh nướu có thể cần dày hơn. Vinmec khuyến nghị cạo vôi định kỳ khoảng 3 đến 6 tháng một lần tùy tình trạng răng miệng.

Bạn có thể cần lịch dày hơn nếu:

• Vôi răng đóng nhanh, mới vài tháng đã thấy vàng ở mặt trong răng cửa dưới.
• Đang hoặc đã từng bị viêm nha chu.
• Hút thuốc, bị tiểu đường, đang mang thai.
• Đang niềng răng, có răng sứ, cầu răng khó vệ sinh.

Lịch cụ thể nên để bác sĩ hẹn sau khi khám nướu của bạn. Xem thêm bài khám răng định kỳ 6 tháng hay 3 tháng.

Cạo vôi răng có hại men răng, có làm tụt nướu không?

Đây là câu hỏi chúng tôi nghe nhiều nhất.

Về men răng: mục đích của cạo vôi là lấy lớp vôi bám trên bề mặt răng và dưới nướu, không phải để mài men. Nếu bạn đang ê buốt sẵn hoặc lo về men răng, hãy nói với bác sĩ trước khi làm; tùy tình trạng, bác sĩ sẽ đánh giá và giải thích cho bạn. Một số người thấy ê buốt vài ngày sau khi làm, nhất là khi uống đồ lạnh. Vinmec khuyên sau cạo vôi nên tránh đồ quá nóng, quá lạnh để giảm ê buốt. Tình trạng này thường giảm dần. Nếu ê kéo dài, hãy quay lại để bác sĩ kiểm tra. Chi tiết hơn trong bài lấy cao răng có làm mòn men, hở chân răng không.

Về chuyện "lấy xong nướu tụt, răng thưa ra": nhiều người bị hù như vậy. Thực tế thường là thế này: lớp vôi dày trước đó lấp kín kẽ răng, nướu thì đang sưng phồng vì viêm. Khi vôi được lấy đi và nướu hết sưng, bạn mới thấy rõ kẽ răng và đường viền nướu thật. Nếu nướu đã tụt từ trước do viêm nha chu, phần tụt đó là do bệnh, không phải do cạo vôi. Để vôi lại thì viêm còn tiếp tục và nướu càng có nguy cơ tụt thêm.

Khi nào cần đi cạo vôi, khám nướu?

Bạn nên đặt lịch khám nướu và cạo vôi sớm, không đợi tới lịch định kỳ, nếu thấy một trong các dấu hiệu sau:

• Thấy vôi vàng hoặc nâu ở cổ răng, nhất là mặt trong răng cửa dưới.
• Đánh răng hay rỉ máu, nướu đỏ, sưng: đây thường là dấu hiệu sớm của viêm nướu.
• Hôi miệng dai dẳng dù đã chải răng 2 lần mỗi ngày.
• Đã quá lịch làm sạch định kỳ mà bác sĩ hẹn.
• Nướu tụt, răng trông dài ra, lung lay, có mủ khi ấn: cần khám sớm, vì có thể viêm đã lan sâu thành viêm nha chu.
• Nướu sưng đau nhiều, sưng mặt, sốt: có thể là áp xe, cần khám nha khoa sớm.
• Chảy máu nướu kéo dài hơn 2 tuần, hoặc kèm bầm tím da, chảy máu mũi, mệt, vừa sốt: cần khám nội khoa hoặc đến cơ sở y tế ngay. Xem thêm các dấu hiệu cảnh báo trong bài chảy máu chân răng.

Quy trình cạo vôi răng gồm những bước nào?

Quy trình có thể khác nhau tùy nơi và tùy tình trạng nướu. Một buổi cạo vôi thường gồm:

1. Hỏi bệnh: bác sĩ hỏi bạn có đang dùng thuốc chống đông, có bệnh tim mạch, tiểu đường, đang mang thai không. Đây là thông tin quan trọng, hãy nói rõ.
2. Khám nướu và răng: xem vôi răng nằm ở đâu, nướu viêm mức nào, có túi nướu sâu không. Khi cần, bác sĩ chụp phim để xem xương quanh chân răng.
3. Lấy vôi trên nướu và dưới nướu: dùng máy siêu âm và dụng cụ cầm tay. Vinmec cho biết tùy lượng vôi và tình trạng lợi, việc này có thể làm trong một lần hoặc chia nhiều lần hẹn.
4. Đánh bóng: làm láng bề mặt răng để mảng bám khó bám lại.
5. Hướng dẫn chăm sóc tại nhà và hẹn lịch: bác sĩ chỉ những chỗ bạn hay chải sót, cách làm sạch kẽ răng.

Vôi dưới nướu và nỗi lo "lấy nông"

Có người lo lần trước đi cạo vôi bị làm nhanh, chỉ lấy phần thấy được. Vôi răng không chỉ nằm ở chỗ nhìn thấy mà còn bám dưới đường viền nướu, phần này cần thời gian và kiểm tra kỹ hơn. Bạn hoàn toàn có thể hỏi bác sĩ: "Răng em có vôi dưới nướu không, hôm nay đã lấy hết chưa, có cần buổi sau không?". Một bác sĩ tận tâm sẽ vui lòng giải thích.

Cạo vôi răng có đau không?

Cảm giác phụ thuộc nhiều vào lượng vôi và mức viêm của nướu. Vôi mỏng, nướu ít viêm thì thường chỉ thấy rung và hơi ê. Vôi dày, bám sâu dưới nướu, nướu sưng thì dễ "thốn" và chảy máu hơn. Khi vôi nhiều hoặc nướu nhạy cảm, bác sĩ có thể cân nhắc gây tê tại chỗ.

Đây là lý do người đi đều thường thấy nhẹ nhàng hơn: vôi chưa kịp dày, nướu khỏe hơn. Đọc thêm bài lấy cao răng có đau không.

Sau khi cạo vôi nên và không nên làm gì?

Nên:

• Chải răng nhẹ nhàng bằng bàn chải lông mềm với kem có fluor, 2 lần mỗi ngày.
• Làm sạch kẽ răng mỗi ngày bằng chỉ nha khoa hoặc bàn chải kẽ.
• Tái khám đúng hẹn, nhất là khi bác sĩ chia làm nhiều buổi.

Không nên:

• Ăn uống đồ quá nóng, quá lạnh trong vài ngày đầu nếu đang ê.
• Hút thuốc, uống nhiều trà, cà phê ngay sau khi làm vì dễ bám màu, bám mảng bám lại.
• Tự cạy vôi bằng tăm, kim hay dụng cụ mua trên mạng. Cleveland Clinic cảnh báo việc tự lấy vôi tại nhà có thể làm hại răng.
• Chà chanh, baking soda để "tẩy vôi". Vinmec lưu ý lạm dụng các cách này có thể gây mòn men răng và ê buốt.

Cách Nha Khoa Hoàng Gia tiếp cận

Ở Nha Khoa Hoàng Gia Biên Hòa, cạo vôi định kỳ là bậc nhẹ nhất trong cách bảo tồn răng thật, và chúng tôi không xem nhiều vôi răng là lỗi của khách. Ai cũng có lúc bận, lúc ngại. Việc của bác sĩ là cho bạn thấy vôi đang ở đâu, nướu đang ở mức nào, rồi làm sạch nhẹ tay. Gói Tận Tâm 365 (499K/năm) được làm ra để chuyện cạo vôi bớt là nỗi sợ: 4 lần chăm sóc trong năm nên vôi thường mỏng, các lần sau thường nhẹ hơn; biết trước chi phí cả năm; bác sĩ theo dõi qua Zalo; cam kết 2 KHÔNG (không vôi răng, không viêm nướu) áp dụng theo điều khoản gói. Xem chi tiết gói chăm sóc răng theo năm.

Câu hỏi thường gặp

Cạo vôi răng có làm răng trắng hơn không?

Cạo vôi giúp răng sạch, lấy đi vôi và một phần vết bám màu bên ngoài nên răng có thể trông sáng hơn. Nhưng cạo vôi không đổi được màu tự nhiên của men răng; muốn trắng hơn màu gốc là chuyện của tẩy trắng.

Cạo vôi răng mất bao lâu?

Thường một buổi kéo dài khoảng vài chục phút, tùy lượng vôi. Nếu vôi nhiều, bám sâu dưới nướu hoặc đang viêm nha chu, bác sĩ có thể chia thành nhiều buổi.

Sau khi cạo vôi bị chảy máu có sao không?

Rỉ chút máu trong ngày đầu là thường gặp, vì nướu đang viêm sẵn. Nếu máu chảy nhiều, khó cầm, hoặc kéo dài vài ngày, hãy liên hệ lại nha sĩ, đặc biệt khi bạn đang dùng thuốc chống đông.

Phụ nữ mang thai có cạo vôi răng được không?

Mang thai làm nướu dễ viêm, chảy máu hơn, và NHS khuyên phụ nữ mang thai nên khám răng định kỳ. Hãy báo bác sĩ bạn đang mang thai và đang ở tháng thứ mấy; tùy tình trạng, bác sĩ sẽ đánh giá và tư vấn cho bạn.

Lâu năm không cạo vôi giờ đi có sao không?

Không sao, và càng nên đi. Vôi để lâu có thể cần chia làm vài buổi, và bác sĩ sẽ kiểm tra thêm xem nướu, xương quanh răng đã bị ảnh hưởng chưa. Đi lần đầu là bước khó nhất.

Nguồn tham khảo

• Cleveland Clinic. Tartar (Dental Calculus)
• American Dental Association, MouthHealthy. Plaque
• Vinmec. Cạo vôi răng: Những điều cần biết
• NHS. Gum disease

Đi cạo vôi đều đặn là cách nhẹ nhàng nhất để giữ nướu khỏe và răng thật lâu dài. Đặt lịch qua website để nhận giá Tận Tâm 365 chỉ 499K/năm (chỉ áp dụng khi đặt lịch qua website), hoặc đăng ký chụp CT 3D miễn phí để bác sĩ xem vôi răng và nướu của bạn.

Chương trình ưu đãi tại Nha Khoa Hoàng Gia

Chương trình 1

Gói Tận Tâm 365: chăm răng cả năm, 499K

• 4 lần chăm sóc trong năm, cam kết 2 KHÔNG (không vôi răng, không viêm nướu) theo điều khoản gói
• Chụp CT 3D để biết rõ răng đã, đang, sắp thế nào
• Bác sĩ theo dõi suốt năm, biết trước chi phí

Đặt lịch nhận giá 499K Xem chi tiết gói

Chương trình 2

Khám chỉnh nha sớm cho bé 6 đến 12 tuổi

• Khám răng, khớp cắn; chụp phim khi bác sĩ thấy cần; quét mẫu hàm 3D
• Biết con hô, móm do răng hay do xương, răng vĩnh viễn có đủ chỗ mọc không
• Khám sớm không có nghĩa là niềng sớm: chưa cần thì chỉ hẹn theo dõi

Đặt lịch khám cho bé Xem chi tiết

Lưu ý: ưu đãi của cả hai chương trình chỉ áp dụng khi bạn đặt lịch hẹn qua website trước khi đến. Khách không đặt lịch trước sẽ không được giảm giá.

Bài viết mang tính tham khảo, không thay thế chẩn đoán của bác sĩ. Mỗi người có tình trạng răng khác nhau, cần được khám trực tiếp.